Contents
- 1 Question 1
- 2 Question 2
- 3 Question 3
- 4 Question 4
- 5 Question 5
- 6 Question 6
- 7 Question 7
- 8 Question 8
- 9 Question 9
- 10 Question 10
- 11 Question 11
- 12 Question 12
- 13 Question 13
- 14 Question 14
- 15 Question 15
- 16 Question 16
- 17 Question 17
- 18 Question 18
- 19 Question 19
- 20 Question 20
- 21 Question 21
- 22 Question 22
- 23 Question 23
- 24 Question 24
- 25 Question 25
- 26 Question 26
- 27 Question 27
- 28 Question 28
- 29 Question 29
- 30 Question 30
- 31 Question 31
- 32 Question 32
- 33 Question 33
- 34 Question 34
- 35 Question 35
- 36 Question 36
- 37 Question 37
- 38 Question 38
- 39 Question 39
- 40 Question 40
- 41 Question 41
- 42 Question 42
- 43 Question 43
- 44 Question 44
Question 1
x के सापेक्ष के फलन अर्थात् संयुक्त फलनों के अवकलन पर आधारित प्रश्नः
[Differentiate the following functions with respect to x]
(i) sin(ax+b)
Sol :
Let y= sin(ax+b)
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{d x}=\frac{d[\sin (a x+b)]}{d\left(a{x}+b\right)} \times \frac{d\left(a{x}+b\right)}{d{x}}$
= cos(ax+b)a
=acos(ax+b)
(ii) sin x2
Sol :
Let y=sin x2
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{dx}=\frac{d\left(\sin x^{2}\right)}{d\left(x^{2}\right)} \times \frac{d\left(x^{2}\right)}{dx}$
=cos x22x
=2x.cos x2
(iii) tan(5x+9)
Sol :
Let y=tan(5x+9)
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{d x}=\frac{d[\tan (5 x+1)]}{d(5 x+9)} \times \frac{d(5 x+9)}{d{x}}$
=sec2(5x+9)5
=5sec2(5x+9)
(iv) cos(sin x2)
Sol :
Let y=cos(sin x2)
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{dx}=\frac{\left.d [ \cos \left(\tan x^{2}\right)\right]}{d\left(\sin x^{2}\right)} \times \frac{d\left(\sin x^{2}\right)}{d\left(x^{2}\right)} \times \frac{d\left(x^{2}\right)}{dx}$
=-sin(sin x2) .cos x2.2x
=-2x.sin(sin x2) .cos x2
(v) sin3x
Sol :
Let y=sin3x
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{d x}=\frac{d\left(\sin ^{3} x\right)}{d(\sin x)}=\frac{d(\sin x)}{d x}$
=3.sin2x.cosx
(vi) $\sqrt{x^{2}+x+1}$
Sol :
Let y=$\sqrt{x^{2}+x+1}$
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{dx}=\frac{d(\sqrt{x^{2}+x+1})}{d\left(x^{2}+x+1\right)} \times \frac{d\left(x^{2}+x+1\right)}{dx}$
$=\frac{1}{2 \sqrt{x^{2}+x+1}} \times(2 x+1)$
$=\frac{2 x+1}{2 \sqrt{x^{2}+x+1}}$
Differentiate the following functions with respect to x
Question 2
tan(xn)
Sol :
Let y=tan(xn)
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{d x}=\frac{d\left[\tan \left(x^{n}\right)\right]}{d\left(x^{n}\right)} \times \frac{d\left(x^{n}\right)}{d x}$
=sec2(xn).nxn-1
=nxn-1.sec2(xn)
Question 3
cosec(cosec x)
Sol :
Let y=cosec(cosec x)
Differentiating with respect to x
$\frac{d{y}}{dx}=\frac{d[\operatorname{cosec}(\operatorname{cosec} x)]}{d[\operatorname{cosec} x)} \times \frac{d(\cos x)}{dx}$
=-cosec(cosec x).cot(cosec x).(-coec x . cot x)
=cosec(cosec x).cot(cosec x).cosec x. cot x
Question 4
tan(x2+3)
Sol :
Let y=tan(x2+3)
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{d x}=\frac{d\left[\tan \left(x^{2}+3\right)\right]}{d\left(x^{2}+3\right)} \times \frac{d( x^{2}+3)}{d x}$
=sec2(x2+3).2x
=2x.sec2(x2+3)
Question 5
tan x0
Sol :
Let y=tan x0
$=\tan x \times \frac{\pi}{180}$
$y=\tan \frac{\pi x}{180}$
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{d x}=\frac{d\left(\tan \frac{\pi x}{180}\right)}{d\left(\frac{\pi x}{180}\right)} \times \frac{d\left(\frac{\pi x}{180}\right)}{d x}$
$=\sec ^{2} \frac{\pi x}{120} \times \frac{\pi}{180}$
$=\frac{\pi}{180} \cdot \sec ^{2} x^{0}$
Question 6
$\left(3 x^{2}+6 x+5\right)^{\frac{7}{2}}$
Sol :
Let y=$\left(3 x^{2}+6 x+5\right)^{\frac{7}{2}}$
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{dx}=\frac{d\left(3 x^{2}+6 x+5\right)^{\frac{7}{2}}}{d\left(3 x^{2}+6 x+5\right)} \times \frac{d\left(3 x^{2}+6 x+5\right)}{dx}$
$=\frac{7}{2}\left(3 x^{2}+6 x+5\right)^{5 / 2} \cdot(6 x+6)$
$=21(x+1) \cdot\left(3 x^{2}+6 x+5\right)^{5 / 2}$
Question 7
$\sqrt{5+2 x-4 x^{5}}$
Sol :
Let y=$\sqrt{5+2 x-4 x^{5}}$
Differentiating with respect to x
$\frac{dy}{dx}=\frac{d(\sqrt{5+2 x-4x^5} )}{d(5+2x-4x^5)} \times d\left(\frac{5+2x-4 x^{5}}{dx}\right)$
$=\frac{1}{2 \sqrt{5+2 x-4 x^{5}}} \times\left(2-20 x^{4}\right)$
$=\frac{2\left(1-10 x^{4}\right)}{2 \sqrt{5+2 x-4 x^{5}}}$
$=\frac{1-10 x^{4}}{\sqrt{5+2 x-4 x^5}}$
Question 8
sin(cos x3)
Differentiating with respect to x
$\frac{d{y}}{dx}=\frac{d\left[\sin \left(\cos x^{3}\right)\right]}{d\left(\cos x^{3}\right)} \times \frac{d\left(\cos x^{3}\right)}{d\left(x^{3}\right)} \times \frac{d\left(x^{2}\right)}{d x}$
=cos(cos x3).(-sin x3).3x2
Question 9
cos(sin x3)
Question 10
$\sin \sqrt{1+x^{2}}$
Sol :
Let y=$\sin \sqrt{1+x^{2}}$
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{dx}=\frac{d(\sin \sqrt{1+x^{2}})}{d(\sqrt{1+x^{2}})} \times \frac{d(\sqrt{1+x^{2}})}{d\left(1+x^{2}\right)} \times \frac{d\left(1+x^{2}\right)}{dx}$
$=\cos \sqrt{1+x^{2}} \cdot \frac{1}{2 \sqrt{1+x^{2}}} \times 2 x$
$=\frac{x}{\sqrt{1+x^{2}}} \cos \sqrt{1+x^{2}}$
Question 11
$\sqrt{\tan 2 x}$
Sol :
Let y=$\sqrt{\tan 2 x}$
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{d x}=\frac{d(\sqrt{\tan 2 x})}{d(\tan 2 x)} \times \frac{d(\tan 2 x)}{d(2 x)} \times \frac{d(2 x)}{d x}$
$=\frac{1}{2 \sqrt{\tan 2 x}} \times \sec ^{2} 2 x \cdot 2$
$=\frac{\sec ^{2} 2 x}{\sqrt{\tan 2 x}}$
Question 12
$\sqrt{\sin x^{2}}$
Sol :
Let y=$\sqrt{\sin x^{2}}$
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{d x}=\frac{d(\sqrt{\sin x^{2}})}{d\left(\sin x^{2}\right)}-\frac{d\left(\sin x^{2}\right)}{d\left(x^{2}\right)} \times \frac{d\left(x^{2}\right)}{d x}$
$=\frac{1}{2 \sqrt{\sin x^{2}}} \times \cos x^{2} \times 2 x$
$=\frac{x \cos x^{2}}{\sqrt{\sin x^{2}}}$
Question 13
sin2(3x+4)
Sol :
Let y=sin2(3x+4)
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{dx}=\frac{d\left[\sin^{2}(3 x+4)\right]}{d[\sin (3 x+4)]} \times \frac{d[\sin(3 x+4)]}{d(3 x+4)}\times\frac{d(3x+4)}{dx}$
=2.sin(3x+4).cos(3x+4).3
=3sin2(3x+4)
Question 14
$\sec ^{3}\left(\frac{x}{2}\right)$
Sol :
Let y=$\sec ^{3}\left(\frac{x}{2}\right)$
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{dx}=\frac{d\left[\sec ^{3}\left(\frac{x}{2}\right)\right]}{d\left[\sec \left(\frac{3}{2}\right)\right]} \times \frac{d\left(\operatorname{sec} \frac{x}{2}\right)}{d\left(\frac{x}{2}\right)} \times \frac{d\left(\frac{x}{2}\right)}{dx}$
$=3\sin^{2}\left(\frac{x}{2}\right) \cdot \sec \frac{x}{2} \cdot \tan \frac{x}{2} \times \frac{1}{2}$
$=\frac{3}{2} \sec ^{3}\left(\frac{x}{2}\right) \cdot \tan \frac{x}{2}$
Question 15
$\sin \{\cos (\tan \sqrt{x})\}$
Sol :
Let y=$\sin \{\cos (\tan \sqrt{x})\}$
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{d x}=\frac{d[\sin \{\cos (\tan \sqrt{x})\}]}{d[\cos (\tan \sqrt{2})]} \times d \frac{[\cos (\tan \sqrt{2})]}{d(\tan \sqrt{x})} \frac{d(\tan \sqrt{2})}{d(\sqrt{x})}\times \frac{d(\sqrt x)}{dx}$
=cos{cos(tan√x)}{-sin(tan√x)}.sec2((√x)).$\frac{1}{2 \sqrt{x}}$
$=-\dfrac{1}{2 \sqrt{x}} \sec ^{2} \sqrt{x} \sin (\tan \sqrt{x}) \cdot \cos \left[\cos(\tan\sqrt{x})\right]$
Question 16
sin[cos{tan(cot x)}]
Sol :
Let y=sin[cos{tan(cot x)}]
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{d x}=\frac{d[\sin (\cos)(\tan (\cot x)]\}]}{d[\cos \{\tan (\cot x)\}]}+\frac{d[\cos \{\tan (\cot x)\}]}{d\left[\tan \left(\cot x\right)\right]}\times \frac{d[\tan(\cot x)]}{d(\cot x)}\times \frac{d(\cot x)}{dx}$
=cos[cos{tan(cot x)}].[-sin{tan(cot x)}].sec2(cot x).(-cosec2x)
=cosec2x.sec2(cot x).sin{tan(cot x)}.cos[cos{tan(cot x)}]
Question 17
$\sqrt{\tan (\tan x)}$
Sol :
Let y=$\sqrt{\tan (\tan x)}$
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{dx}=\frac{d(\sqrt{\tan (\tan x)})}{d(\tan (\tan x))}=\frac{d(\tan (\tan x))}{d(\tan x)} \frac{d(\tan x)}{dx}$
$=\frac{1}{2 \sqrt{\tan (\tan x)}} \times \sec^{2}(\tan x) \cdot \sec ^{2} x$
$=\frac{\sec ^{2} x \cdot \sec ^{2}(\tan x)}{2 \sqrt{\tan (\tan x)}}$
Question 18
$\sqrt{1+\sin x}$
Sol :
Let y=$\sqrt{1+\sin x}$
Differentiating with respect to x
$\frac{d{y}}{dx}=\frac{d(\sqrt{1+\sin x})}{d(1+\sin x)} \times \frac{d\left(1+\sin x\right)}{d x}$
$=\frac{1}{2 \sqrt{1+\sin x}} \times \cos x$
$=\frac{\cos x}{2 \sqrt{1+\sin x}}$
Question 19
$\sqrt{\tan \left(1+x^{2}\right)}$
Sol :
Let y=$\sqrt{\tan \left(1+x^{2}\right)}$
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{dx}=\frac{d(\sqrt{\tan \left(1+x^{2}\right)})}{d\left(\tan \left(1+x^{2}\right)\right)} \times \left.\frac{\left.d(\tan \left(1+x^{2}\right)\right)}{d\left(1+x^{2}\right)} \times \frac{d\left(1+x^{2}\right)}{dx}\right.$
$=\frac{1}{2 \sqrt{\tan \left(1+x^{2}\right)}} \times \sec ^{2}\left(1+x^{2}\right) \cdot 2 x$
$=\frac{x \sec ^{2}\left(1+x^{2}\right)}{\sqrt{\tan \left(1+x^{2}\right)}}$
Question 20
$\cot \sqrt{\cos \sqrt{x}}$
Sol :
Let y=$\cot \sqrt{\cos \sqrt{x}}$
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{dx}=\frac{d[\cot\sqrt{\cos \sqrt{x}})}{d[\sqrt{\cos \sqrt{x}}]} \times \frac{d \sqrt{\cos \sqrt{x}}}{d(\cos \sqrt{x})} \times \frac{d( \cos \sqrt{x})}{d(\sqrt{x})}\times\frac{d(\sqrt{x})}{dx}$
$=-\operatorname{cosec}^{2} \sqrt{\cos \sqrt{x}}\times \frac{1}{2 \sqrt{\cos \sqrt{x}}} \times (-\sin \sqrt{x}) \times \frac{1}{2 \sqrt{x}}$
$=\frac{\sin \sqrt{x} \operatorname{cosec}^{2} \sqrt{\cos \sqrt{x}}}{4 \sqrt{x} \sqrt{\cos \sqrt{x}}}$
Question 21
$\sin \sqrt{\sin \sqrt{x}}$
Sol :
Let y=$\sin \sqrt{\sin \sqrt{x}}$
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{d x}=\frac{d[\sin \sqrt{\sin \sqrt{x}}]}{d(\sqrt{\sin \sqrt{x}})} \times \frac{d(\sqrt{\sin \sqrt{x}})}{d(\sin \sqrt{x})} \times \frac{d(\sin \sqrt{x})}{d(\sqrt{x})}\times \frac{d(\sqrt x)}{dx}$
$=\cos \sqrt{\sin \sqrt{x}} \cdot \frac{1}{2 \sqrt{\sin \sqrt{x}}} \times \cos \sqrt{x} \cdot \frac{1}{2 \sqrt{x}}$
$=\frac{\cos \sqrt{\sin \sqrt{x}} \cdot \cos \sqrt{x}}{4 \sqrt{x} \sqrt{\sin \sqrt{x}}}$
Question 22
$\sin \sqrt{\cos \sqrt{a x}}$
Sol :
Let y=$\sin \sqrt{\cos \sqrt{a x}}$
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{d}=\frac{d(\sin \sqrt{\cos \sqrt{a x}})}{d(\sqrt{\cos \sqrt{a x})}} \times \frac{d(\sqrt{\cos \sqrt{a{x}}})}{d(\cos \sqrt{a{x}})}\times \frac{d(\cos \sqrt{a{x}}}{d(\sqrt{a{x}})} \times \frac{d (\sqrt{a{x})}}{dx}\times \frac{d(ax)}{dx}$
$=\cos \sqrt{\cos \sqrt{a x}}\times \frac{1}{2 \sqrt{\cos \sqrt{4 x}}} \times(-\sin \sqrt{a x}) \times \frac{1}{2 \sqrt{ax}}$
$=-\frac{1}{4} \times\frac{a}{\sqrt{a} \sqrt{x}} \cdot \frac{\sin \sqrt{a x} \cos \sqrt{\cos \sqrt{a x}}}{\sqrt{\cos \sqrt{ax}}}$
$=\frac{-1}{4} \sqrt{\frac{a}{x}} \cdot \frac{\sin \sqrt{a} x}{\sqrt{\cos \sqrt{a x}}} \times \cos \sqrt{\cos \sqrt{ax}}$
Question 23
$\sqrt{\sin (\sin \sqrt{x})}$
Sol :
Let y=$\sqrt{\sin (\sin \sqrt{x})}$
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{d x}=\frac{d(\sqrt{\sin (\sqrt x)})}{d(\sin (\sin \sqrt{x}))} \cdot \frac{d(\sin (\sin \sqrt{x}))}{d(\sin \sqrt{x})} \times \frac{d(\sin \sqrt{x})}{d(\sqrt{2})}\times\frac{d(\sqrt{x})}{d x}$
$=\frac{1}{2 \sqrt{\sin (\sin \sqrt{2})}} \cdot \cos (\sin \sqrt{2})+\cos \sqrt{x} \times \frac{1}{2 \sqrt{x}}$
$=\frac{\cos \sqrt{x} \cdot \cos (\sin\sqrt{x})}{4 \sqrt{x} \sqrt{\sin (\sin \sqrt{x})}}$
$\frac{d{y}}{d x}=\frac{d(\cos (\tan \sqrt{x+1}))}{d(\tan \sqrt{x+1})} \times d\left(\frac{\tan \sqrt{x+1}}{d(\sqrt{x+1})}\right) \times \frac{d(\sqrt{x+1})}{d(x+1)}\times \frac{d(x+1)}{dx}$
$\frac{d y}{d t}=-\sin (\tan \sqrt{x+1}) \cdot \sec ^{2} \sqrt{x+1} \times \frac{1}{2 \sqrt{x+1}}\times 1$
$=\frac{-\sec ^{2} \sqrt{x+1}. \sin (\tan \sqrt{x+1})}{2 \sqrt{x+1}}$
Question 24
$\cos (\tan \sqrt{x+1})$
Sol:
Let y=$\cos (\tan \sqrt{x+1})$
Differentiating with respect to x
Question 25
$\sin \sqrt{\cos \sqrt{\tan m x}}$
Sol :
Let y=$\sin \sqrt{\cos \sqrt{\tan m x}}$
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{d}=\frac{d(\sin \sqrt{\cos \sqrt{\tan m x}})}{d(\sqrt{\cos \sqrt{\tan m x}})} \times \frac{d(\sqrt{\cos \sqrt{\tan m x}})}{d(\cos \sqrt{\tan m x})}\times\frac{{d}(\cos \sqrt{m x})}{d(\sqrt{\tan m x})}\times \frac{d(\sqrt{\tan mx})}{d(mx)}\times \frac{d(\tan mx)}{d(mx)}\times\frac{d(mx)}{dx}$
$=\cos \sqrt{\cos \sqrt{\tan mx}} \cdot \frac{1}{2 \sqrt{\cos \sqrt{\tan m x}}} \times – \sin \sqrt{\tan m x} \times \frac{1}{2 \sqrt{\tan mx}\times \sec^2 mx \times m}$
$=\frac{-m \sec ^{2} m x \sin \sqrt{\tan m x} \cdot \cos \sqrt{\cos \sqrt{\tan mx}}}{4 \sqrt{\tan mx} \cdot \sqrt{\cos \sqrt{\tan m x}}}$
Question 26
$\frac{1}{\left(1+\tan ^{3} x\right)^{2}}$
Sol :
Let $y=\frac{1}{\left(1+\tan ^{3} x\right)^{2}}$
$y=\left(1+\tan ^{3} x\right)^{-2}$
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{dx}=\frac{d\left[\left(1+\tan^{3} x\right)^{-2}\right]}{d[1+\tan ^3 x]} \times \frac{d\left(1+\tan ^{3} x\right)}{d x}$
$=-2\left(1+\tan ^{3} x\right)^{-3} \cdot\left[\frac{d(1)}{dx}+\frac{d\left(\tan ^{3} x\right)}{d(\tan x)} \times \frac{d(\tan x)}{dx}\right]$
$=\frac{-2}{\left(1+\tan ^{3} x\right)^{3}} \cdot 3 \tan ^{2} x \cdot \sec ^{2} x$
$=\frac{-6 \tan ^{2} x \cdot \sec ^{2} x}{\left(1+\tan ^{3} x\right)^{3}}$
Question 27
$\cos \left(\frac{1-x^{2}}{1+x^{2}}\right)$
Sol :
Let y=$\cos \left(\frac{1-x^{2}}{1+x^{2}}\right)$
Differentiating with respect to x
$\frac{dy}{dx}=\frac{d\left[\cos \left(\frac{1-x^{2}}{1-x^{2}}\right)\right]}{d\left(\frac{1-x^{2}}{1+x^{2}}\right)} \times \frac{d\left(\frac{\left(-x^{2}\right)}{1+x^{2}}\right)}{dx}$
$=-\sin \left(\frac{1-x^{2}}{1+x^{2}}\right) \times \frac{\frac{d\left(1-x^{2}\right)}{d} \times\left(1+x^{2}\right)-\left(1-x^{2}\right) \times \frac{d(1+x^2)}{2}}{\left(1+x^{2}\right)^{2}}$
$=-\sin \left(\frac{1-x^{2}}{1+x^{2}}\right) \cdot \frac{-2 x\left(1+x^{2}\right)-\left(1-x^{2}\right){2 x}}{\left(1+x^{2}\right)^{2}}$
$=-\sin \left(\frac{1-x^{2}}{1+x^{2}}\right) \cdot \frac{-2 x-2 x^{3}-2 x+2 x^{3}}{\left(1+x^{2}\right)^{2}}$
$=\frac{4 x}{\left(1+x^{2}\right)^{2}} \cdot \sin \left(\frac{1-x^{2}}{1+x^{2}}\right)$
Question 28
$\cos \left(\frac{x}{1+\sqrt{x}}\right)$
Sol :
Let y=$\cos \left(\frac{x}{1+\sqrt{x}}\right)$
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{dx}=\frac{d\left[\cos \left(\frac{x}{1+\sqrt{x}}\right)\right]}{d\left(\frac{x}{1+\sqrt{x}}\right)} \times \frac{d\left(\frac{x}{1+\sqrt{x}}\right)}{dx}$
$=-\sin \left(\frac{x}{1+\sqrt{x}}\right) \cdot \frac{\frac{d \cdot x}{d x}(1+\sqrt{x})-x \cdot \frac{d(1+\sqrt{x})}{dx}}{(1+\sqrt{x})^{2}}$
$=-\sin \left(\frac{x}{1+\sqrt{x}}\right) \cdot \frac{1+\sqrt{x}-x \times \frac{1}{2 \sqrt x}}{(1+\sqrt{x})^{2}}$
$=-\sin \left(\frac{x}{1+\sqrt{x}}\right) \cdot \frac{\frac{2+2 \sqrt{x}-\sqrt{x}}{2}}{(1+\sqrt{x})^{2}}$
$=-\frac{2+\sqrt{x}}{2(1+\sqrt{x})^{2}} \sin \left(\frac{x}{1+\sqrt{x}}\right)$
Question 29
$\frac{1+\sqrt{x}}{1-\sqrt{x}}$
Sol :
Let y=$\frac{1+\sqrt{x}}{1-\sqrt{x}}$
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{dx}=\frac{\frac{d(1+\sqrt{x})}{d x} \cdot(1-\sqrt{x})-(1+\sqrt{x}) \cdot d \frac{(1-\sqrt{2})}{d x}}{(1-\sqrt{x})^{2}}$
$=\frac{\frac{1}{2 \sqrt{x}}(1-\sqrt{x})-(1+\sqrt{x}) \cdot\left(\frac{-1}{2 \sqrt{x}}\right)}{(1-\sqrt{x})^{2}}$
$=\frac{\frac{1-\sqrt{x}+1+\sqrt{x}}{2 \sqrt{x}}}{(1-\sqrt{x})^{2}}$
$=\frac{2}{2 \sqrt{x}(1-\sqrt{x})^{2}}$
$=\frac{1}{\sqrt{x}(1-\sqrt{x})^{2}}$
Question 30
$\sqrt{\frac{1-x}{1+x}}$
Sol :
Let y=$\sqrt{\frac{1-x}{1+x}}$
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{d}=\frac{d(\sqrt{\frac{1-x}{1+x}})}{d\left(\frac{1-x}{1+x}\right)} \times \frac{d\left(\frac{1-x}{1+x}\right)}{dx}$
$=\frac{1}{2 \sqrt{\frac{1-x}{1+x}}} \times \frac{\frac{d\left(1+x^{2}\right)}{d} \cdot(1+x)-(1-y) \cdot \frac{d(1-x)}{d}}{(1+x)^{2}}$
$=\frac{1}{2} \sqrt{\frac{1+x}{1-x}} \cdot \frac{-1 \cdot(1+x)-(1-x) \cdot 1}{(1+x)^{2}}$
$=\frac{1}{2} \sqrt{\frac{1+x}{1-x}} \cdot \frac{-1-x-1+x}{(1+x)^{2}}$
$=\frac{-2}{(1+x)^{2}} \times \frac{1}{2} \sqrt{\frac{1+x}{1-x}}$
$=\frac{-1}{(1+x)(\sqrt{1+x})^{2}} \cdot \frac{\sqrt{1+x}}{\sqrt{1-x}}$
$=\frac{-1}{(1+x) \sqrt{1-x^{2}}}$
Question 31
$\tan \left(\frac{x-x^{-1}}{x+x^{-1}}\right)$
Sol :
Let y=$\tan \left(\frac{x-x^{-1}}{x+x^{-1}}\right)$
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{d x}=\frac{d\left[\tan \left(\frac{x-x^{-1}}{x+x^{-1}}\right)\right]}{d\left(\frac{x-x^{-1}}{x+x^{-1}}\right)} \times \frac{d\left(\frac{x-x^{-1}}{x+x^{-1}}\right)}{dx}$
$=\sec ^{2}\left(\frac{x-x^{-1}}{x+x^{-1}}\right) \times \frac{d \left(\frac{x-\frac{1}{x}}{x+\frac{1}{x}}\right)}{d}$
$=\sec ^{2}\left(\frac{x-x^{-1}}{x+x^{-1}}\right) \cdot \frac{d\left(\frac{\frac{x^2-1}{x}}{\frac{x^{2}+1}{x}}\right)}{dx}$
$=\sec ^{2}\left(\frac{x-x^{-1}}{x+x^{-1}}\right) \cdot \frac{d\left(\frac{x^{2}-1}{x^{2}+1}\right)}{d x}$
$=\sec ^{2}\left(\frac{x-x^{-1}}{x+x^{-1}}\right) \cdot \frac{2 x \cdot\left(x^{2}+1\right)-\left(x^{2}-1\right) \cdot 2 x}{\left(x^{2}+1\right)^{2}}$
$=\sec^{2}\left(\frac{x-{x}^{-1}}{x+x^{-1}}\right) \cdot \frac{2 x^{3}+2 x-2 x^{3}+2 x}{\left(x^{2}+1\right)^{2}}$
$=\frac{4 x}{\left(x^{2}+1\right)^{2}} \cdot \sec ^{2}\left(\frac{x-x^{-1}}{x+x^{-1}}\right)$
Question 32
$\sin \sqrt{\sin x+\cos x}$
Sol :
Let y=$\sin \sqrt{\sin x+\cos x}$
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{d x}=\frac{d\left(\sin \sqrt{\sin x+\cos x}\right)}{d(\sqrt{\sin x+\cos{x}})} \times \frac{d(\sqrt{\sin x+\cos x}) d(\sin x)}{d(\sin x+\cos x)}\times \frac{d(\sin x+\cos x)}{dx}$
$=\cos \sqrt{\sin x+\cos x} \cdot \frac{1}{2 \sqrt{\sin x+\cos x}}=(\cos x-\sin x)$
$-\frac{(\cos x-\sin x) \cdot \cos \sqrt{\sin x+\cos x}}{2 \sqrt{\sin x+\cos x}}$
Question 33
$\sqrt{\left(\frac{1-\tan x}{1+\tan x}\right)}$
Sol :
Let y=$\sqrt{\left(\frac{1-\tan x}{1+\tan x}\right)}$
Differentiating with respect to x
$\frac{dy}{dx}=\frac{d(\sqrt{\frac{-\tan x}{1+\tan x}})}{d\left(\frac{1-\tan x}{1+\tan }\right)} \cdot \frac{d\left(\frac{1-\tan x}{1+\tan x}\right)}{d x}$
$=\frac{1}{2 \sqrt{\frac{1-\tan x}{1+\tan x}}} \times \frac{d\left(\frac{\tan \frac{\pi}{4}-\tan x}{1+\tan \frac{\pi}{4} (\tan x)}\right)}{dx}$
$=\frac{1}{2} \cdot \sqrt{\frac{1+\tan x}{1-\tan x}} \cdot \frac{d\left(\tan \left(\frac{\pi}{4}-x\right)\right)}{dx}$
$=\frac{1}{2} \sqrt{ \frac{1+\tan x}{1-\tan x}}=\frac{d\left(\tan \left(\frac{\pi}{4}-x\right)\right)}{d\left(\frac{\pi}{4}-x\right)}\times \frac{d\left(\frac{\pi}{4}-x\right)}{d x}$
$=\frac{1}{2} \sqrt{\frac{1+\tan }{1-\tan x}} \times \sec ^{2}\left(\frac{\pi}{4}-2\right) \times(-1)$
$=-\frac{1}{2} \sqrt{\frac{1+\tan x}{1-\tan x}} \cdot \sec ^{2}\left(\frac{\pi}{4}-x\right)$
Question 34
$\sin \left(\frac{1+x^{2}}{1-x^{2}}\right)$
Sol :
Let y=$\sin \left(\frac{1+x^{2}}{1-x^{2}}\right)$
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{d x}=\frac{d\left[\sin \left(\frac{1+x^{2}}{1-x^{2}}\right)\right]}{d\left(\frac{1+x^{2}}{1-x^{2}}\right)} \times \frac{\left(\frac{1+x^{2}}{1-x^{2}}\right)}{d x}$
$=\cos \left(\frac{1+x^{2}}{1-x^{2}}\right) \cdot \frac{\frac{d\left(1+x^{2}\right)}{d x} \cdot\left(1-x^{2}\right)-\left(1+x^{2}\right) \frac{d\left(1-x^{2}\right)}{d x}}{\left(1-x^{2}\right)^{2}}$
$=\cos \left(\frac{1+x^{2}}{1-x^{2}}\right) \cdot \frac{2x\left(1-x^{2}\right)-\left(1+x^{2}\right)(-2 x)}{\left(1-x^{2}\right)^{2}}$
$=\cos \left(\frac{1+x^{2}}{1-x^{2}}\right) \cdot \frac{2 x-2 x^{3}+2 x+2 x^{3}}{\left(1-x^{2}\right)^{2}}$
$=\frac{4 x}{\left(1-x^{2}\right)^{2}} \cos \left(\frac{1+x^{2}}{1-x^{2}}\right)$
Question 35
$\sqrt{\left(\frac{\sec x-1}{\sec x+1}\right)}$
Sol :
Let y=$\sqrt{\frac{\sec x-1}{\sec x+1}}$
$y=\sqrt{\frac{\frac{1}{\cos x}-1}{\frac{1}{\cos x}+1}}$
$=\sqrt{\frac{\frac{1-\cos x}{\cos x}}{\frac{1+\cos x}{\cos x}}}$
$y=\sqrt{\frac{1-\cos x}{1+\cos x }}$
$y=\sqrt{\frac{2 \sin ^{2} \frac{x}{2}}{2 \cos ^{2} \frac{x}{2}}}$
$y=\sqrt{\tan ^{2} \frac{x}{2}}$
$y=\tan \frac{x}{2}$
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{dx}=\frac{d\left(\tan \frac{x}{2}\right)}{d\left(\frac{x}{2}\right)} \times \frac{d\left(\frac{x}{2}\right)}{dx}$
$=\sec ^{2} \frac{x}{2} \times \frac{1}{2}$
$=\frac{1}{2} \sec^{2} \frac{x}{2}$
Question 36
$\frac{\sin ^{2} x}{1+\cos ^{2} x}$
Sol :
Let y=$\frac{\sin ^{2} x}{1+\cos ^{2} x}$
Differentiating with respect to x
$\frac{dy}{d x}=\frac{\frac{d\left(\sin ^{2} x\right)}{d(\sin x)} \times \frac{d(\sin x)}{dx} \cdot\left(1+\cos ^{2} x\right)-\sin ^{2} x \cdot\left[\frac{d ({1})}{dx}+\frac{d (\cos^2x )}{d(\cos x)}\times \frac{d(\cos x)}{dx}\right]}{\left(1+\cos ^{2} x\right)^{2}}$
$=\frac{2 \sin x \cdot \cos x\left(1+\cos ^{2} x\right)-\sin ^{2} x[2 \cos x(-\sin x)]}{\left(1+\cos ^{2} x\right)^{2}}$
$=\frac{\sin 2 x\left(1+\cos ^{2} x\right)+\sin ^{2} x \sin^2 x}{\left(1+\cos ^{2} x\right)^{2}}$
$=\frac{\sin 2 x+\sin 2 x \cos ^{2} x+\sin ^{2} 2 \sin 2 x}{\left(1+\cos ^{2} x\right)^{2}}$
$=\frac{\sin 2 x+\sin 2 x\left(\cos ^{2} x+\sin ^{2} x\right)}{\left(1+\cos ^{2} x\right)^{2}}$
$=\frac{\sin 2 x+\sin 2 x}{\left(1+\cos ^{2} x\right)^{2}}$
$=\frac{2 \sin 2x}{(1+\cos ^{2} x)^2}$
Question 37
$\sqrt{\frac{1+\sin x}{1-\sin x}}$
Sol :
Let y=$\sqrt{\frac{1+\sin x}{1-\sin x}}$
$y=\sqrt{\frac{1+\sin x}{1-\sin x} \times \frac{1+\sin x}{1+\sin x}}$
$y=\sqrt{\frac{(1+\sin x)^{2}}{1^2-\sin ^{2} x}}$
$y=\sqrt{\frac{(1+\sin x)^{2}}{\cos ^{2} x}}$
$y=\frac{1+\sin x}{\cos x}$
$y=\frac{1}{\cos x}+\frac{\sin x}{\cos x}$
y=sec x+tan x
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{d x}=\sec x \tan x+\sec ^{2} x$
=sec x(tan x+sec x)
Question 38
$\left(\frac{2 \tan x}{\tan x+\cos x}\right)^{2}$
Sol :
Let y=$\left(\frac{2 \tan x}{\tan x+\cos x}\right)^{2}$
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{dx}=\frac{d\left(\frac{2 \tan x}{\tan x+\cos x}\right)^{2}}{d\left(\frac{2 \tan x}{\tan x+\cos x}\right)} \times\frac{d \left(\frac{2 \tan x}{\tan x+\cos x}\right)}{d x}$
$=2\left(\frac{2 \tan x}{\tan x+\cos x}\right) \cdot \frac{2\left[\sec ^{2} x \cdot(\tan x+\cos x)-\tan \left(\sec ^{2} x-\sin x)\right]\right.}{(\tan x+\cos x)^{2}}$
$=\frac{8 \tan x\left[\sec ^{2} x\tan x+\sec^{2} x \cos x-\sec^{2} x \tan x+ \tan x \sin x\right.]}{(\tan x+\cos x)^3}$
$=\frac{8 \tan x \cdot\left(\sec ^{2} x \cos x+\tan x \sin x\right)}{(\tan x+\cos x)^{3}}$
$=\frac{8 \tan x(\sec x+\tan x \sin x)}{(\tan x+\cos x)^{3}}$
Question 39
$\sqrt{x} \sin x+\sin \sqrt{x}$
Sol :
Let y=$\sqrt{x} \sin x+\sin \sqrt{x}$
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{dx}=d\left(\frac{\sqrt{x} \sin x}{d x}\right)+\frac{d(\sin \sqrt{x})}{d x}$
$=\frac{d(\sqrt{x})}{d} \cdot \sin x+\sqrt{x} \cdot \frac{d(\sin x)}{dx}+\frac{d(\sin \sqrt{x})}{d(\sqrt{x})} \times \frac{d(\sqrt{x})}{dx}$
$=\frac{1}{2 \sqrt{x}} \sin x+\sqrt{x} \cos x+\frac{1}{2 \sqrt{x}} \cos \sqrt{x}$
$=\frac{1}{2 \sqrt{2}}\left[\sin x+2 x \cos x+\cos \sqrt{x}\right]$
Question 40
$\cos \left(a x^{2}+b x+c\right)+\sin ^{3} \sqrt{a x^{2}+b x+c}$
Sol :
Let y=$\cos \left(a x^{2}+b x+c\right)+\sin ^{3} \sqrt{a x^{2}+b x+c}$
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{d x}=\frac{d\left[\cos\left(a x^{2}+b x+c\right)\right]}{d\left(a x^{2}+b x+c\right)} \cdot \frac{d\left(a x^{2}+b x+c\right)}{d x}+\frac{d(\sin^ 3 \sqrt{ax^ 2+b x+c})}{d(\sin \sqrt{a x^{2}+b x+c})} \times \frac{d(\sin \sqrt{a x^{2}+b x+c})}{d(\sqrt{ax^{2}+b x+c})}\times \frac{d(\sqrt{a x^{2}+b x+c})}{d\left(a x^{2}+b x+c\right)} \times \frac{d\left(a x^{2}+b x+c\right)}{d x}$
$+3 \sin ^{2} \sqrt{a x^{2}+b x+c} \times \cos \sqrt{a x^{2}+b x+c}\times \frac{1}{2 \sqrt{ax^2+bc+c}}\times(2ax+b)$
$=-(2 a x+b) \sin \left(a x^{2}+b x+c\right)+\frac{3}{2} \frac{(2 a x+b) \cdot \cos \sqrt{a x^{2}+b x+c} \cdot \sin ^{2} \sqrt{a x^{2}+b x+c}}{\sqrt{a x^{2}+b x+c}}$
Question 41
$\sin \sqrt{1-x^{2}}+x^{2} \cos 4 x$
Sol :
Let y=$\sin \sqrt{1-x^{2}}+x^{2} \cos 4 x$
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{d n}=\frac{d(\sin \sqrt{1-x^{2}})}{d(\sqrt{1-x^{2}})} \times \frac{d(\sqrt{1-x^{2}})}{d\left(1-x^{2}\right)} \times d \frac{\left(1-x^{2}\right)}{d x}$
$+\frac{d\left(x^{2}\right)}{dx} \cdot \cos 4 x+x^{2} \cdot \frac{d(\cos 4 x)}{d(4 x)} \times \frac{d(4 x)}{d x}$
$=\cos \sqrt{1-x^{2}} \cdot \frac{1}{2 \sqrt{1-x^{2}}} \cdot(-2x)+2 x \cos 4 x+x^2.(-sin^4x)\times 4$
$=\frac{-x}{\sqrt{1-x^{2}}} \cos \sqrt{1-x^{2}}+2 x \cos 4 x-4 x^{2} \sin 4x$
Question 42
$\frac{1}{4 \sqrt{4 x^{3}-1}}+\cos ^{2}(5 x+8)$
Sol :
Let y=$\frac{1}{4 \sqrt{4 x^{3}-1}}+\cos ^{2}(5 x+8)$
$y=\frac{1}{4} \cdot\left(4 x^{3}-1\right)^{-\frac{1}{2}}+\cos ^{2}(5 x+8)$
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{d x}=\frac{1}{4} \cdot \frac{d\left(4 x^{3}-1\right)^{-\frac{1}{2}}}{d\left(4 x^{3}-1\right)}\times \frac{d\left(4 x^{3}-1\right)}{d x}+\frac{d\left(\cos ^{2}(5 x+8)\right.}{\left.d(cos(5x+8)\right)}\times\frac{d(\cos(5x+8))}{d(5x+8)}\times \frac{d(5x+8)}{dx}$
$=\frac{1}{4} \cdot\left(-\frac{1}{2}\right) \cdot\left(4 x^{3}-1\right)^{-\frac{3}{2}} \times 12 x^{2}+2\cos(5x+8).[-\sin(5x+8)].5$
$=-\frac{3}{2} \cdot \frac{x^{2}}{\left(4 x^{3}-1\right)^{3/2}}-5 \sin 2(5 x+8)$
Question 43
If $f(x)=\sqrt{\frac{x-1}{x+1}}$ show that $f^{\prime}(x)=\frac{1}{(x+1) \sqrt{x^{2}-1}}$
Sol :
$f(x)=\sqrt{\frac{x-1}{x+1}}$
Differentiating with respect to x
$f^{\prime}(x)=\frac{d(\sqrt{\frac{x-1}{x+1}})}{d\left(\frac{x-1}{x+1}\right)} \times \frac{d\left(\frac{x-1}{x+1}\right)}{dx}$
$=\frac{1}{2 \sqrt{\frac{x-1}{2+1}}} \times \frac{\frac{d(x-1) \cdot(x+1)}{dx}-(x-1) \cdot \frac{d(x+1)}{dx}}{(x+1)^{2}}$
$=\frac{1}{2} \sqrt{\frac{x+1}{x-1}} \times \frac{x+1-x+1}{(x+1)^{2}}$
$=\frac{1}{2} \sqrt{\frac{x+1}{x-1}} \times \frac{2}{(x+1)^{2}}$
$=\frac{\sqrt{x+1}}{\sqrt{x-1}} \times \frac{1}{(x+1) \cdot(\sqrt{x+1})^{2}}$
$=\frac{1}{(x+1) \sqrt{x^{2}-1^2}}=\frac{1}{(x+1) \sqrt{x^{2}-1}}$
Question 44
If $y=\frac{\cos x+\sin x}{\cos x-\sin x}$ show that $\frac{d y}{d x}=\sec ^{2}\left(\frac{\pi}{4}+x\right)$
Sol :
$y=\frac{\cos x+\sin x}{\cos x-\sin x}$
[]
$y=\frac{\frac{\cos x}{\cos x}+\frac{\sin x}{\cos x}}{\frac{\cos x}{\cos x}-\frac{\sin x}{\cos }}$
$y=\frac{1+\tan x}{1-\tan x}$
$y=\frac{\tan \frac{\pi}{4}+\tan x}{1-\tan \frac{\pi}{4} \tan x}$
$y=\tan \left(\frac{\pi}{4}+x\right)$
Differentiating with respect to x
$\frac{d y}{d x}=\frac{d\left(\tan \left(\frac{\pi}{4}+x\right)\right)}{d\left(\frac{\pi}{4}+x\right)} d \frac{\left(\frac{\pi}{4}+x\right)}{d x}$
$=\sec ^{2}\left(\frac{\pi}{4}+x\right)(0+1)$
$\frac{d y}{d x}=\sec^{2}\left(\frac{\pi}{4}+x\right)$
